Αντρέι Ταρκόφσκι: “Η πίστη στον εαυτό σου απαιτεί αδιάλειπτη προσπάθεια και προσήλωση στον αγώνα για την ίδια σου την ψυχή”

 Ένας καλλιτέχνης δικαιώνεται μόνο όταν η δουλειά του κρίνει και τον τρόπο ζωής του και δεν αποτελεί πάρεργο παρά μοναδική μορφή ύπαρξης του δημιουργικού του εγώ.

• Η γνήσια καλλιτεχνική έμπνευση είναι πάντοτε μαρτύριο για τον καλλιτέχνη, σε βαθμό πού κινδυνεύει θα ‘λεγα η ζωή του. H υλοποίησή της ισοδυναμεί με τεράστιο σωματικό άθλο.

• Σε όλες μου τις ταινίες θεώρησα σημαντικό να επισημάνω τους δεσμούς (πλην των σαρκικών) που ενώνουν τους ανθρώπους μεταξύ τους, τους δεσμούς που με ενώνουν με την ανθρωπότητα και τους δεσμούς που μας ενώνουν όλους μας με οτιδήποτε μας περιβάλλει. Έχω ανάγκη να νιώθω ότι σ’ αυτό τον κόσμο διαδέχομαι κάτι, κάποιov, ότι δεν βρίσκομαι τυχαία εδώ. Μές στον καθένα μας πρέπει να υπάρχει κάποια κλίμακα αξιών.

• Πιστεύω ότι οι πληγές πάντοτε επουλώνονται μέσα από μιά πνευματική κρίση. Αυτή η κρίση είναι απόπειρα να βρει κανείς τον εαυτό του, να αποκτήσει νέα πίστη. Είναι ο κλήρος κάθε ανθρώπου που έχει πνευματικούς στόχους’ δεν άποφεύγεται, εφόσον η ψυχή διψά για αρμονία και η ζωή είναι γεμάτη παραφωνία. Αυτή η διχοτόμηση αποτελεί το ερέθισμα για να κινηθούμε, την πηγή του πόνου και ταυτόχρονα της ελπίδας μας, επιβεβαίωση του πνευματικού μας δυναμικού και βάθους.

• [Η τέχνη είναι ερωτική εξομολόγηση -η συνειδητοποίηση της εξάρτησής μας από τον άλλο. Ομολογία πίστεως. Πράξη ασύνειδη που αντανακλά ωστόσο το αληθινό νόημα της ζωής -αγάπη και θυσία. ]

• Η πίστη στον εαυτό σου απαιτεί αδιάλειπτη προσπάθεια και προσήλωση στον αγώνα για την ίδια σου την ψυχή.

• Mε γοητεύει ο άνθρωπος που είναι έτοιμος να υπηρετήσει έναν ανώτερο σκοπό, απρόθυμος -ή και ανίκανος- να προσυπογράψει τίς γενικά αποδεκτές δοξασίες περί εγκόσμιας «ηθικής»· ο άνθρωπος που αναγνωρίζει οτι το νόημα της ύπαρξης έγκειται κυρίως στον αγώνα κατά του κακού που βρίσκεται μέσα μας, ώστε να κάνουμε τουλάχιστον ένα βήμα προς την πνευματική τελείωση στη διάρκεια μιας ζωής. Δυστυχώς, μόνη εναλλακτική επιλογή σ’ αυτόν το δρόμο είναι εκείνος που οδηγεί στον πνευματικό εκφυλισμό‘ η καθημερινή μας ύπαρξη και η γενική πίεση για συμβιβασμό διευκολύνει να διαλέξουμε το δεύτερο δρόμο…

• Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλες μου οι ταινίες επισημαίνουν ότι δεν είμαστε μόνοι και έρημοι σ’ ένα άδειο σύμπαν’ αόρατα νήματα μας συνδέουν μέ το παρελθόν και το μέλλον’ ότι ανάλογα με τον τρόπο που ζει καθένας τη ζωή του, σφυρηλατεί κι ένα δεσμό με ολόκληρο τον κόσμο, ή μάλλον με ολόκληρη την ιστορία της άνθρωπότητας…

• Η Νοσταλγία ήθελα να είναι απαλλαγμένη από οποιαδήποτε τυχαίο ή άσχετο στοιχείο που θα στεκόταν εμπόδιο στον βασικό μου στόχο’ ήθελα να δώσω το πορτρέτο ανθρώπου που αποξενώνεται πλήρως από τον κόσμο και από τον εαυτό του, καθώς είναι ανίκανος να ισορροπήσει ανάμεσα στην πραγματικότητα και την αρμονία πού λαχταρά’ ενός ανθρώπου βυθισμένου σε νοσταλγία, που την προκαλεί όχι μόνο η απόσταση από τον τόπο του, αλλά και η ολοκληρωτική επιθυμία του για την ακεραιότητα της ύπαρξης. Το σενάριο διορθωνόταν συνεχώς, ώσπου έγινε τελικά κάτι σαν μεταφυσικό σύνολο.

• Γεύτηκα κι εγώ κάτι παρόμοιο όταν έμεινα κάμποσο μακριά από την πατρίδα’ η συνάντησή μου μ’ έναν άλλο κόσμο και μιάν άλλη κουλτούρα κι η απαρχή μιας προσκόλλησης σ’ αυτά τα πράγματα μου είχαν προκαλέσεις έναν αδιόρατο μα αγιάτρευτο εκνευρισμό -ήταν κάτι σαν ανααπόδραστος έρωτας, σάν σύμπτωμα της μάταιης προσπάθειας να πιάσεις το άπιαστο, να ενώσεις το φύσει ασύνδετο’ ήταν υπόμνηση του πόσο πεπερασμένη, πόσο περιορισμένη πρέπει να είναι η εμπειρία μας στη γη, προειδοποιητικό σημάδι για τους περιορισμούς που καθορίζουν τη ζωή μας και οι οποίοι δεν επιβάλλονται από τις εξωτερικές περιστάσεις (τότε ή αντιμετώπισή τους θα ήταν αρκετά εύκολη!) παρά από τα δικά μας εσωτερικά «ταμπού».

Αντρέι Ταρκόφσκι «Σμιλεύοντας το χρόνο», απόσπασμα

Photo cover:pixabay.com/Pixaline

Διαβάστε επίσης:

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin