Κάποτε οι τουρίστες για όλες τις χώρες του κόσμου ήταν κάτι σαν… Μάννα εξ’ ουρανού. Θα θυμάστε την ελληνική ταινία «Γοργόνες και μάγκες» που ο Χρόνης Εξαρχάκος έφερε τουρίστες -λέμε τώρα- στο άγονο νησί, που θα έφερναν δολάρια στους κατοίκους.
Ωστόσο, στην ίδια ελληνική ταινία, οι μεγαλύτεροι του χωριού και σοφότεροι, έβλεπαν μπροστά και πίσω από τα δολάρια των ξένων, πιστεύοντας πως ο τουρισμός θα έκανε στο τέλος κακό στον τόπο τους. Μισό αιώνα μετά, και η κωμωδία εκείνη του Γιάννη Δαλιανίδη μοιάζει και επίκαιρη και τραγικά προφητική, αφού ο υπερτουρισμός αρχίζει να κάνει εμφανή τα αρνητικά στοιχεία του, ενώ πολλοί τουρίστες σε μέρη που επισκέπτονται, είναι σαν εκείνους τους «κλεφτοκοτάδες» που είχε φέρει ο Εξαρχάκος.
Χαρακτηριστικό εδώ παράδειγμα, η Ιταλία, όπου αγρότες αναγκάστηκαν να λάβουν μέτρα για την μείωση των επισκεπτών που συρρέουν σε διάσημα σημεία για να βγάλουν φωτογραφίες. Απηυδισμένοι πια, αποφάσισαν να βάλουν τουρνικέ αναγκάζοντας τους επισκέπτες ή να πληρώσουν ή να φύγουν.
Πιο συγκεκριμένα, ο Κάρλο Ζανέλα, πρόεδρος της Αλπικής Λέσχης Alto Adige, κατηγορεί τους influencers για την τελευταία ιταλική τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία έχει προσελκύσει εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες στην οροσειρά της βόρειας Ιταλίας, με πολλούς να διασχίζουν ιδιωτικές εκτάσεις για να τραβήξουν την τέλεια φωτογραφία. Σε απάντηση στην εισροή, οι απογοητευμένοι τοπικοί αγρότες έχουν στήσει τουρνικέ, όπου οι τουρίστες πρέπει να πληρώσουν 5 ευρώ (σχεδόν 6 δολάρια) για να έχουν πρόσβαση σε διάφορα «Instagrammable» σημεία, συμπεριλαμβανομένων των οροσειρών Seceda και Drei Zinnen (Τρεις κορυφές).
Φωτογραφίες που δείχνουν ουρές έως και 4.000 ατόμων την ημέρα, έχουν εμφανιστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις τελευταίες εβδομάδες. Αλλά αντί να αποτρέψουν τον κόσμο από το να έρθει, οι εικόνες λειτούργησαν ως πόλος έλξης, αναφέρει δημοσίευμα του CNN.
Ο ιταλικός νόμος επιβάλλει την ελεύθερη πρόσβαση σε φυσικά πάρκα, όπως οι Άλπεις και οι Δολομίτες, αλλά οι ιδιοκτήτες γης που εγκατέστησαν τις μπάρες λένε ότι δεν έχουν λάβει ακόμη καμία επίσημη αντίδραση από τις αρχές.
«Τόσοι πολλοί άνθρωποι περνούν από εδώ κάθε μέρα, όλοι διασχίζουν τις ιδιοκτησίες μας και αφήνουν σκουπίδια», λέει π Τζορτζ Ραμπάνσερ, πρώην αθλητής της ιταλικής εθνικής ομάδας σνόουμπορντ. Και προσθέτει: «Η πράξη μας ήταν μια κραυγή για βοήθεια. Περιμέναμε ένα τηλεφώνημα από τις επαρχιακές αρχές. Αλλά τίποτα. Διαβάσαμε μόνο δηλώσεις στις εφημερίδες. Κουτσομπολιά, τίποτα συγκεκριμένο. Δεν λάβαμε καν προειδοποιητικές επιστολές. Οπότε προχωράμε με το σχέδιό μας».
Πέρα από τη δημόσια ενόχληση του συνωστισμού, ο Κάρλο Ζανέλα φοβάται ότι η αφέλεια των τουριστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τους θέτει σε κίνδυνο. «Παλιότερα, όσοι ανέβαιναν στα βουνά ήταν προετοιμασμένοι, ντυμένοι κατάλληλα για τα βουνά και ερχόντουσαν για πεζοπορία. Ειδικά οι Γερμανοί, που είχαν χάρτες και ήξεραν πού να πάνε. Οι Ιταλοί, από την άλλη, ξεκινούσαν, πήγαιναν και έπαιρναν ένα τελεφερίκ», αναφέρει σε δήλωσή του. «Τώρα έχω δει ανθρώπους να ανεβαίνουν στη Seceda με ομπρέλες και σαγιονάρες και να μην μπορούν να πάνε παραπάνω επειδή το τελεφερίκ έκλεισε και δεν είχαν ελέγξει τα δρομολόγια των αναβατήρων (…) Δεν είναι αυτό που θα έπρεπε να είναι τα βουνά», λέει.
Οι κάτοικοι του βουνού δεν είναι οι μόνοι Ιταλοί που έρχονται αντιμέτωποι με επισκέπτες με κακή συμπεριφορά. Σε ολόκληρη τη χώρα, νέοι κανονισμοί αποτελούν σήμα κατατεθέν του καλοκαιριού του 2025. Για παράδειγμα, στο Λιβόρνο απαγορεύεται το ξυπόλητο περπάτημα, ενώ στη διάσημη La Pelosa, επιτρέπονται μόνο 1.500 λουόμενοι τη φορά για να απαγορευτεί ο συνωστισμός.
