Σάλος με τα γυαλιά της Meta: Πόσο νόμιμη γίνεται η παράνομη παρακολούθηση των ανθρώπων

Όταν η Meta στράφηκε στην πιο επιδραστική ινφλούνσερ παγκοσμίως, την Κάιλι Τζένερ για να προωθήσει το νέο της προϊόν, τα «γυαλιά-κατασκόπους», δεν περίμενε ότι θα προκαλούσε έναν παγκόσμιο ξεσηκωμό.

Γιατί μπορεί η Meta να υπολόγιζε πως τα νέα γυαλιά της, θα γίνονταν αποδεκτά από το καταναλωτικό κοινό, όπως τα tablets και τα smartwatches, όμως, ο κόσμος φαίνεται ότι ξέρει να βάζει ένα όριο σε όσα τους σερβίρουν. Κι ευτυχώς πολλοί μπορούν να βάλουν «φρένο», όταν ξεκινά η παραβίαση της ίδιας τους της ελευθερίας. Γιατί, στην πραγματικότητα, τα «γυαλιά-κατάσκοποι» δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνονται, καθώς ξεκίνησαν σαν ένα «παιχνίδι».

Στην πραγματικότητα καταγράφουν τους ανθρώπους, παραβιάζοντας κάθε έννοια ιδιωτικότητας. Και είναι να απορεί κανείς πώς επιτράπηκε η κυκλοφορία τους, καθώς η παράνομη παρακολούθηση των ανθρώπων διώκεται δικαστικά. Κι εδώ τίθεται ένα μεγάλο ερώτημα: Πόσο νόμιμη είναι η παράνομη αυτή πράξη;

Ο σάλος που έχει προκληθεί με τα γυαλιά της Meta, έχει πάρει παγκόσμιες διαστάσεις, αφού εδώ δεν έχουμε μόνο παραβίαση του κανόνα της ιδιωτικότητας, αλλά και της κοινής λογικής. Μάλιστα, στη Βρετανία μια σειρά από χώρους -από πολυτελή εστιατόρια μέχρι δημοφιλείς αλυσίδες παμπ και θέατρα- πήραν οι ίδιοι πρωτοβουλία, προκειμένου να προστατεύσουν την ιδιωτικότητα των πελατών και του προσωπικού τους. Που σημαίνει πως οι επισκέπτες των χώρων αυτών απαγορεύεται ρητά να φορούν γυαλιά που καταγράφουν.

Τι υποστηρίζει η Meta

Εξωτερικά, η «κατασκοπευτική» αυτή συσκευή μοιάζει με συνηθισμένα γυαλιά οράσεως ή ηλίου. Μάλιστα, το μοντέλο που σχεδίασε η Κάιλι Τζένερ έχει ένα ιδιαίτερα στιλάτο “cat-eye” σχέδιο, μέσα στο οποίο είναι ενσωματωμένες μικροσκοπικές κάμερες. Η Meta υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός αυτός επιτρέπει στους χρήστες να ζουν «τη στιγμή», χωρίς να κοιτάζουν συνεχώς την οθόνη του κινητού τους.

Ωστόσο, οι ανησυχίες ότι τα γυαλιά χρησιμοποιούνται για την καταγραφή ανθρώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους —με το υλικό στη συνέχεια να ανεβαίνει στα social media— είναι εντονότατες. Παρότι η εταιρεία επισημαίνει ότι υπάρχει ένα μικρό φωτάκι LED που αναβοσβήνει όταν η κάμερα καταγράφει, υπάρχουν ήδη πολλές καταγγελίες από ανθρώπους που διαπίστωσαν ότι βιντεοσκοπήθηκαν εν αγνοία τους.

Εκπρόσωπος της Meta υπεραμύνεται της συσκευής, δηλώνοντας μεταξύ άλλων πως: «Ο κόσμος χρησιμοποιεί τα γυαλιά μας επειδή είναι πραγματικά χρήσιμα —από το να ακούς μουσική, μέχρι τη ζωντανή μετάφραση ή τις κλήσεις hands-free. Τόσο για αυτούς που τα φορούν όσο και για τους γύρω τους, η εμπιστοσύνη έχει πρωταρχική σημασία. Γι’ αυτό σχεδιάσαμε τα γυαλιά τεχνητής νοημοσύνης μας έχοντας εξαρχής την ιδιωτικότητα στον πυρήνα τους. Για παράδειγμα, κάθε ζευγάρι διαθέτει μια λυχνία LED που αναβοσβήνει όταν τραβάτε φωτογραφία ή βίντεο. Αυτό το φωτάκι δεν μπορεί να απενεργοποιηθεί, ενώ αν κάποιος προσπαθήσει να το καλύψει ή να το καταστρέψει, η κάμερα απενεργοποιείται αυτόματα».

Όλος ο πλανήτης θα γίνει… The Truman Show

Είναι, όμως, έτσι; Μπορεί. Όμως, ας δούμε τα πράγματα με την κοινή λογική. Τα εν λόγω γυαλιά, μέχρι στιγμής έχουν πωλήσεις που ξεπερνούν τα 7 εκατομμύρια κομμάτια παγκοσμίως. Που σημαίνει πως 7 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη έχουν γυαλιά που καταγράφουν/παρακολουθούν άλλους ανθρώπους, ΟΛΩΝ των ηλικιών, παντού: σε χώρους εστίασης, σε εμπορικά, στην παραλία, στον δρόμο, σε πάρκα, σε παιδικές χαρές, σε σχολεία κτλ.

Μπορεί κάποιος να εγγυηθεί για το ποιον αυτών που τα αγοράζουν; Μπορεί η Meta να εγγυηθεί πως τα γυαλιά -παρακολούθησης δεν θα μετατραπούν σε… πυρηνική βόμβα στα χέρια περίεργων ανθρώπων; Μπορεί να εγγυηθεί πως δεν θα καταγράφονται γυναίκες σε ιδιωτικές στιγμές; Δεν θα καταγράφονται παιδιά από παιδόφιλους που θα φοράνε τα γυαλιά;

Μπορεί η εταιρεία να εγγυηθεί πως το υλικό που θα έχουν καταγράψει τα γυαλιά δεν θα ανέβει στο διαδίκτυο εν αγνοία του ατόμου που καταγράφτηκε; Πώς είμαστε σίγουροι πως δεν θα χρησιμεύσουν και ως μέσο εκβιασμού; Και στην τελική ποιος είπε πως θέλουμε να βιντεοσκοπούμαστε;

Δεν είναι υπερβολή, ούτε σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά τα γυαλιά αυτά (και άλλες παρόμοιες συσκευές που θα ακολουθήσουν, αν το «παιχνίδι» αυτό τελικά έχει επιτυχία και νομιμοποιηθεί, όσο παράνομο και αν είναι) μετατρέπουν έναν ολόκληρο πλανήτη σε… Big Brother. Ή μάλλον σε ένα… Truman Show, όπου εν αγνοία μας θα καταγράφουν κάθε κίνησή μας.