Σε ένα ιστορικό ορόσημο για τη μεταβατική δικαιοσύνη της Συρίας, δικαστήριο στη Δαμασκό καταδίκασε ερήμην σε θάνατο τον έκπτωτο δικτάτορα Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος έχει βρει άσυλο στη Ρωσία, για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη χώρα.
Η δικαστική απόφαση κατά του Μπασάρ αλ Άσαντ -που ήταν στην εξουσία από 2011- είναι η πρώτη που εκδίδεται από τις μεταβατικές αρχές, οι οποίες ξεκίνησαν φέτος τη δίκη στελεχών της προηγούμενης κυβέρνησης, που έπεσε το 2024, τόσο με φυσική παρουσία όσο και ερήμην. Εκτός από τον πρώην αυταρχικό ηγέτη της Συρίας, το δικαστήριο καταδίκασε επίσης τον Ουασίμ αλ Ασαντ, ξάδερφο του Μπασάρ αλ Ασαντ, σε θάνατο για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Σύμφωνα με τα διεθνή Μέσα, η θανατική ποινή που επιβλήθηκε στον Μπασάρ αλ Άσαντ, έχει περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα, παρά αναμένεται να εφαρμοστεί, καθώς έχει βρει άσυλο στη Μόσχα του Πούτιν και δύσκολα θα επιτρέψει να εκδοθεί.
Δικτάτορες και Προέδροι που καταδικάστηκαν σε θάνατο
Η απόφαση της συριακής δικαιοσύνης για τον Άσαντ είναι ιστορική, όμως, δεν είναι πρωτόγνωρη, αφού ακόμη και στο παρελθόν είχαμε την καταδίκη δικτατόρων σε θάνατο και σε κάποιες μάλιστα περιπτώσεις, εφαρμόστηκαν κανονικά.
- Σαντάμ Χουσεΐν (Ιράκ): Το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Ο πρώην πρόεδρος του Ιράκ καταδικάστηκε σε θάνατο με απαγχονισμό το 2006 από ιρακινό δικαστήριο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και η ποινή του εκτελέστηκε άμεσα.
- Νικολάε Τσαουσέσκου (Ρουμανία): Ο κομμουνιστής ηγέτης της Ρουμανίας και η σύζυγός του δικάστηκαν μετά την πτώση του καθεστώτος και του Κουμμουνισμού γενικότερα, πέρασαν από έκτακτο στρατοδικείο, όπου καταδικάστηκαν σε θάνατο κι εκτελέστηκαν διά τουφεκισμού τον Δεκέμβριο του 1989.
- Μενγκίστου Χαϊλέ Μαριάμ (Αιθιοπία): Ο μαρξιστής δικτάτορας της χώρας και υπεύθυνος για τον διαβόητο «Κόκκινο Τρόμο», διέφυγε από την Αιθιοπία το 1991, λίγο πριν την κατάληψη της πρωτεύουσας από τους αντάρτες. Βρήκε καταφύγιο στο Ζιμπάμπουε, όπου ο Ρόμπερτ Μουγκάμπε του παραχώρησε πολιτικό άσυλο. Ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό, δικάστηκε ερήμην στην πατρίδα του σε μια μαραθώνια δίκη και το 2008 καταδικάστηκε οριστικά σε θάνατο για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα έκδοσης από την Αιθιοπία, το Ζιμπάμπουε αρνείται μέχρι και σήμερα να τον παραδώσει, με αποτέλεσμα ο 89χρονος πλέον πρώην δικτάτορας να ζει ακόμη ελεύθερος και προστατευόμενος στο Χαράρε.
- Γεώργιος Παπαδόπουλος (Ελλάδα): Και ναι, η χώρα μας βρίσκεται στη λίστα αυτή, καθώς ο Έλληνας δικτάτορας μετά την πτώση της χούντας, μαζί με τους υπόλοιπους, οδηγήθηκαν σε δίκη το καλοκαίρι του 1975. Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών τον έκρινε ένοχο για στάση και εσχάτη προδοσία, καταδικάζοντάς τον σε θάνατο και καθαίρεση. Ωστόσο, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή μετέτρεψε αυθημερόν τη θανατική ποινή σε ισόβια κάθειρξη για λόγους πολιτικής ομαλότητας, με την ιστορική φράση «όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια». Ο Παπαδόπουλος παρέμεινε έγκλειστος στις φυλακές Κορυδαλλού μέχρι τον θάνατό του το 1999 σε ηλικία 80 ετών.
