Τα Χριστούγεννα είναι η μέρα που οι Χριστιανοί γιορτάζουν τη γέννηση του Χριστού, αν και η 25η Δεκεμβρίου δεν έχει είναι ιστορικά βέβαιο ότι είναι η ημερομηνία γέννησης του Ιησού.
Σύμφωνα, με ρωμαϊκό αλμανάκιο η πρώτη καταγραφή που γιορτάστηκαν τα Χριστούγεννα τοποθετείται γύρω στο 336 μ.Χ. Εκείνη την εποχή, η Εκκλησία της Ρώμης επέλεξε να συνδέσει τη γιορτή της Γέννησης του Χριστού με την 25η Δεκεμβρίου, πιθανότατα ως απάντηση στις παγανιστικές εορτές του χειμερινού ηλιοστασίου, αφού τότε οι Ρωμαίοι τιμούσαν τη γέννηση του «αήττητου ήλιου» (natalis solis invicti), ενώ παράλληλα γιόρταζαν τα Σατουρνάλια, μια γιορτή αφιερωμένη στον θεό της γεωργίας, Σατούρνο. Τα Σατουρνάλια ήταν περίοδος γιορτής, με ανταλλαγή δώρων και χαρές, και η Εκκλησία επιδίωξε να μετασχηματίσει τις λατρείες αυτές σε χριστιανική γιορτή, διευκολύνοντας την αποδοχή του Χριστιανισμού, ιδίως μετά τη μεταστροφή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α’ το 312 μ.Χ.
Σύμφωνα με μια θεολογική λογική, ο κόσμος δημιουργήθηκε την εαρινή ισημερία (Μάρτιος). Αν, λοιπόν, ο Χριστός συνελήφθη κατά την εαρινή ισημερία, (25η Μαρτίου έχουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου) τότε η γέννησή του εννέα μήνες αργότερα συμπίπτει με την 25η Δεκεμβρίου.
Τα Χριστούγεννα, λοιπόν, ξεκίνησαν να εορτάζονται από τη Ρώμη και κατόπιν διαδόθηκαν σε ολόκληρη τη χριστιανική κοινότητα της Δύσης και της Ανατολής. Μαζί με τον εορτασμό, ενσωματώθηκαν και άλλες παραδόσεις, όπως ο στολισμός με έλατα και το άναμμα του κορμού του Γιουλ, που προέρχονταν από τις γερμανικές φυλές.
Η λέξη «Χριστούγεννα» στα Αγγλικά («Christmas») προέρχεται από τον όρο «Christes maesse», που σημαίνει «λειτουργία του Χριστού» στα παλαιά αγγλικά. Παράλληλα, ο Άγιος Νικόλαος της Μύρας, γνωστός για τη γενναιοδωρία του, συνδέθηκε με τα Χριστούγεννα ως φιλάνθρωπος άγιος, με την παράδοση να εξελίσσεται στη σύγχρονη μορφή του Άγιου Βασίλη (Santa Claus).
