Χαμός προκλήθηκε με το πρωτοφανές ταυτόχρονο μπλακ άουτ σε Ισπανία και Πορτογαλία, με τους ειδικούς να προσπαθούν να εξηγήσουν πού μπορείτε να οφείλεται το περίεργο αυτό συμβάν, που προκάλεσε ένα χάος και στις δύο χώρες.
Η REN, διαχειριστής του ηλεκτρικού δικτύου της Πορτογαλίας, ανακοίνωσε ότι το μπλακ άουτ που είχε διάρκεια, και έπληξε τη χώρα του, οφείλεται σε πρόβλημα που ξεκίνησε από το ισπανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης. Σύμφωνα με την εταιρεία, η αιτία του προβλήματος συνδέεται με ένα «σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο», που προκάλεσε αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρο το διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό σύστημα.
Όπως διευκρινίζει η REN, στην Ισπανία σημειώθηκαν έντονες μεταβολές της θερμοκρασίας, οι οποίες προκάλεσαν «ανώμαλες ταλαντώσεις» στις γραμμές υπερυψηλής τάσης. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «επαγόμενη ατμοσφαιρική μεταβολή», επηρέασε τη σταθερότητα του συστήματος και προκάλεσε αποτυχίες συγχρονισμού μεταξύ διαφορετικών τμημάτων του ηλεκτρικού δικτύου. Η αστοχία στη συγχρονισμένη λειτουργία των δικτύων οδήγησε σε αλλεπάλληλες διαταραχές στο ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτροδότησης, όπως αναφέρει η REN.
Μάλιστα, όπως εξήγησε, η πλήρης αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του δικτύου μπορεί να χρειαστεί έως και μία εβδομάδα, λόγω της πολυπλοκότητας του τεχνικού προβλήματος.
Ο πρώην διευθυντής στην ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, σε ανάρτησή του στα social media, σημειώνει για το πρωτοφανές αυτό μπλακ άουτ: «Η “επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση” που δημιουργείται στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (όπως αυτές των 400 kV) είναι ένα φαινόμενο που δημιουργείται πάνω σε αυτά τα πολύ μακριά καλώδια, τα οποία είναι εκτεθειμένα στον αέρα και στις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Όταν υπάρχει απότομη και ακραία αλλαγή της θερμοκρασίας — για παράδειγμα, απότομα κύματα ψύχους ή καύσωνα — τότε δημιουργούνται ισχυρά ανοδικά ή καθοδικά ρεύματα αέρα (θερμικές ανωμαλίες). Αυτές οι θερμικές μεταβολές προκαλούν ταλαντώσεις στα καλώδια μέσω δύο κυρίως μηχανισμών. Αρχικά θερμική διαστολή και συστολή όπου το μέταλλο των καλωδίων διαστέλλεται ή συστέλλεται απότομα. Ακολουθούν και οι ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις όπου οι διαφορές στην πυκνότητα του αέρα δημιουργούν τοπικούς ανέμους ή ρεύματα που επηρεάζουν τις γραμμές, προκαλώντας τις να πάλλονται. Αυτό το φαινόμενο λέγεται επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση (induced atmospheric vibration) και μπορεί να οδηγήσει σε: Κραδασμούς, Ταλαντώσεις σε μεγάλη κλίμακα ακόμη και μηχανικές καταπονήσεις που απειλούν τη δομική ακεραιότητα των γραμμών. Είναι διαφορετικό από το συνηθισμένο “galloping” που προκαλείται από πάγο και άνεμο».
