Εκατό χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη μέρα που γεννήθηκε ο οικουμενικός Μίκης Θεοδωράκης. Ένας σπουδαίος μουσικοσυνθέτης, μα πάνω απ’ όλα ένας σπουδαίος Έλληνας που με το φευγιό του στις 2 Σεπτεμβρίου του 2021, άφησε πίσω του μια σημαντική παρακαταθήκη – φάρο για τις επόμενες γενιές.
Ο Μίκης Θεοδωράκης στα 96 χρόνια της ζωής του βίωσε απίστευτες εμπειρίες, αλλά και διωγμούς λόγω των πολιτικών του φρονημάτων. Μία απίστευτη ιστορία, την οποία είχε διηγηθεί ο ίδιος ο Μίκης στην εκπομπή «Στη υγειά σας», είναι το παρασκήνιο πίσω από το τραγούδι «Είμαι Ευρωπαίος», το οποίο είναι σε στίχους και μουσική δική του, αλλά και του…. Μάνου Χατζιδάκι.
Το τραγούδι το έγραψε την περίοδο που ήταν εξόριστος επί Χούντας, στη Ζάτουνα Αρκαδίας. Όπως είχε διηγηθεί, ήταν με την οικογένειά του και το καθεστώς είχε στείλει 20 αστυνομικούς να τον φρουρούν μέρα νύχτα, ενώ έξω από το σπίτι επιτρεπόταν να βγαίνει, πάντα συνοδεία της φρουράς δύο φορές τη μέρα.
Μάλιστα, όπως είχε αποκαλύψει ο Μίκης Θεοδωράκης, τα παιδιά του Μαργαρίτα και Γιώργος πήγαιναν εκεί σχολείο και σε μια γιορτή για την 25η Μαρτίου, η κόρη του συμμετείχε σε ένα σκετς όπου υποδυόταν την «Ελευθερία». Μάλιστα, ο μουσικοσυνθέτης είχε σχολιάσει γι’ αυτή την… ειρωνεία πως «μιλάμε για παράνοια».
Στα του τραγουδιού που γνώρισε επιτυχία, όταν κυκλοφόρησε, ο Μίκης Θεοδωράκης εξήγησε πώς πέρασε από τη λογοκρισία, αλλά και πώς το έγραψε. Όταν του επέτρεψαν οι αστυνομικές αρχές να μεταφέρει το πιάνο του από το Βραχάτι στη Ζάτουνα, εκείνος για να μην συλληφθεί, (ίσως και για να ειρωνευτεί τους δεσμώτες του), αποφασίζει να συνδυάσει δικό του μουσικό και στιχουργικό περιεχόμενο με γνωστά ρεφραίν του Μάνου Χατζιδάκι, έτσι ώστε να ξεγελάει τους χωροφύλακες φρουρούς του.
Με αυτόν τον τρόπο γεννήθηκε το τραγούδι «Είμαι Ευρωπαίος» σε στίχους του Μίκη Θεοδωράκη και μουσική του ίδιου αλλά και… του Μάνου Χατζιδάκι. Κυκλοφόρησε στον κύκλο τραγουδιών Αρκαδία 1.
Η πρώτη ηχογράφηση και κυκλοφορία του δίσκου έγινε στο Παρίσι το 1973. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε στον κύκλο τραγουδιών «Αρκαδίες 1-7-8», το 1997.
Στίχοι τραγουδιού
Είμαι Ευρωπαίος, έχω δυό αυτιά,
τόνα για ν’ ακούει, τ’ άλλο δε γροικά,
αν στενάξει Τσέχος, Ρώσος, Πολωνός,
ο άνθρωπος πονάει, πέφτει ο ουρανός
Εκεί ψηλά, εκεί ψηλά,
εκεί ψηλά στον Υμηττό,
υπάρχει κά- υπάρχει κά-
υπάρχει κάποιο μυστικό
Αν πονέσει Μαύρος, Ελληνας, Ινδός,
τι με νοιάζει εμένα, ας νοιαστεί ο Θεός,
αν πονέσει Μαύρος, Ελληνας, Ινδός,
τι με νοιάζει εμένα, ας νοιαστεί ο Θεός
Εκεί ψηλά, εκεί ψηλά,
εκεί ψηλά στον Υμηττό,
υπάρχει κά- υπάρχει κά-
υπάρχει κάποιο μυστικό
Είμαι Ευρωπαίος, έχω δυό αυτιά,
τόνα μόνο ακούει, απ’ τα Ανατολικά
την πόρτα μου χτυπάει και πάλι ο φασισμός,
όμως σε τέτοιους ήχους, είμαι εντελώς κουφός
Εκεί ψηλά, εκεί ψηλά,
εκεί ψηλά στον Υμηττό,
υπάρχει κά- υπάρχει κά-
υπάρχει κάποιο μυστικό
Εχω ένα αυτί μεγάλο, τ’ άλλο πολύ μικρό,
κι έτσι ήσυχος τρυγάω χαρά πολιτισμό,
έχω ένα αυτί μεγάλο, τ’ άλλο πολύ μικρό,
κι έτσι ήσυχος τρυγάω χαρά πολιτισμό,
Εκεί ψηλά, εκεί ψηλά,
εκεί ψηλά στον Υμηττό,
υπάρχει κά- υπάρχει κά-
υπάρχει κάποιο μυστικό.
