Αλήθεια, εσείς έχετε ακούσει τη λέξη «parasocial»; Μήπως έχετε σκεφτεί, έστω και κάποια στιγμή, πως εσείς και ο αγαπημένος σας διάσημος θα μπορούσατε να ήσασταν στενοί φίλοι σε μια άλλη ζωή; Νομίζουμε πως αυτό σχεδόν όλοι κάποια στιγμή στη ζωή μας, κυρίως τη νεότερη, το είχαμε σκεφτεί.
Είναι ένα – θα λέγαμε – κοινό συναίσθημα, τόσο που το Cambridge Dictionary αποφάσισε να ορίσει τη λέξη «parasocial» που το περιγράφει ως τη λέξη της χρονιάς. Συγκεκριμένα, ο όρος αυτός περιγράφει τη μονόπλευρη σχέση που αισθάνεται κάποιος προς ένα άτομο που δεν γνωρίζει, συνήθως έναν διάσημο ή έναν φανταστικό χαρακτήρα. Για παράδειγμα, όταν η ποπ σταρ Τέιλορ Σουίφτ και ο παίκτης αμερικανικού ποδοσφαίρου Τράβις Κέλσι ανακοίνωσαν τον αρραβώνα τους φέτος, πολλοί θαυμαστές είχαν έντονη συναισθηματική αντίδραση, παρότι δεν τους είχαν γνωρίσει ποτέ.
Το Cambridge Dictionary πρόσθεσε φέτος περίπου 6.000 νέες λέξεις, ανάμεσά τους η «delulu» (παράφραση του «delusional»), η ακατάληπτη λέξη «skibidi» και το «tradwife», σύντμηση του «traditional wife». Άλλοι όροι που σημάδεψαν τη χρονιά είναι το «slop», για περιεχόμενο εξαιρετικά χαμηλής ποιότητας στο διαδίκτυο, ιδιαίτερα όταν δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη, και το «memeify», δηλαδή η μετατροπή γεγονότος, εικόνας ή προσώπου σε viral meme.
Ωστόσο, το «parasocial» ξεχωρίζει γιατί αντικατοπτρίζει την εποχή των social media, όπου τέτοιες μονόπλευρες σχέσεις σχηματίζονται πλέον όχι μόνο με διασημότητες, αλλά και με influencers και με chatbots τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, η άνοδος αυτών των σχέσεων έχει αναδιαμορφώσει το φαινόμενο του fandom (κοινότητας θαυμαστών) και τη φύση της διασημότητας. Ο Κόλιν Μακ Ίντος από το Cambridge Dictionary δήλωσε: «Το parasocial είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς εξελίσσεται η γλώσσα. Από ακαδημαϊκός όρος έχει γίνει mainstream. Εκατομμύρια άνθρωποι εμπλέκονται σε parasocial σχέσεις».
Η ιστορία του όρου χρονολογείται από το 1956, όταν δύο κοινωνιολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο παρατήρησαν ότι οι τηλεθεατές ανέπτυσσαν parasocial δεσμούς με τηλεοπτικές προσωπικότητες, παρόμοιους με αυτούς που είχαν με φίλους και συγγενείς, λόγω της παρουσίας τους μέσα στα σπίτια τους μέσω της τηλεόρασης.
Προηγούμενες λέξεις της χρονιάς του Cambridge Dictionary περιλαμβάνουν το “manifest”, το “brat” και το “hallucinate”, που αφορά τις περιπτώσεις όπου τα chatbots παράγουν ψεύτικες πληροφορίες.
