Μια φωτογραφία του Μίμη Φωτόπουλου από τα μέσα της δεκαετίας του ’40 δημοσίευσε ο Άρης Λουπάσης στο Instagram. O ηθοποιός τότε επέστρεφε από την Αίγυπτο και πιο συγκεκριμένα από το στρατόπεδο της Ελ Ντάμπα, όπου κουβαλούσε στην ψυχή του μια εμπειρία που σημάδεψε ολόκληρη τη ζωή του.
Στα Δεκεμβριανά, την περίοδο της μεγάλης αναταραχής στην Αθήνα, η σύλληψή του έγινε αιφνιδιαστικά, ύστερα από προδοσία ανθρώπου που γνώριζε. Ένα βίαιο χέρι τον άρπαξε στον ώμο και πριν προλάβει να αντιδράσει, βρέθηκε στα υπόγεια ενός κρατητηρίου σε αστυνομικό τμήμα της οδού Αμερικής. Αρχικά μόνος, μα πολύ σύντομα στοιβαγμένος με πλήθος άλλων κρατουμένων, σε έναν χώρο χωρίς αέρα και χωρίς καμία ένδειξη για το τι θα ακολουθούσε.
Μέρες αργότερα, τους φόρτωσαν σε καράβι στο Φάληρο. Οι πόρτες ήταν σιδερένιες, κλειδωμένες, με σκοπούς απέξω και οι κρατούμενοι στριμωγμένοι στα καταστρώματα, χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό. Μόνο το ρίγος της προπέλας τους έδειξε πως είχαν αποπλεύσει, σίγουρα όχι για την Αίγινα. Το ταξίδι τους κατέληξε στην αφρικανική έρημο, στο στρατόπεδο της Ελ Ντάμπα. Εκεί, οι συνθήκες ήταν εξοντωτικές.
Η ζωή είχε στηθεί πρόχειρα πάνω σε αμμόλοφους, με την αδηφάγα ζέστη της ημέρας και την παγωμένη νύχτα να τσακίζουν τους εξόριστους. Οι υποδομές ήταν σχεδόν ανύπαρκτες, διαβίωναν μέσα σε συρματοπλέγματα που έμοιαζαν με τεράστια κλουβιά. Η έλλειψη χώρου στις σκηνές τους ανάγκαζε να κοιμούνται ο ένας πάνω στον άλλον ενώ οι αμμοθύελλες γέμιζαν το λιγοστό φαγητό με κόκκους άμμου. Κι όμως, μέσα σε αυτή την έρημο, ο Φωτόπουλος βρήκε ένα απροσδόκητο καταφύγιο, το θέατρο.
Μαζί με έναν θεατρώνη, έναν υποβολέα και έναν ηθοποιό που βρίσκονταν στο ίδιο κλουβί, δημιούργησαν μικρές παραστάσεις για να κρατήσουν ζωντανή την ελπίδα όλων. Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα, η οικογένειά του ζούσε την ίδια αγωνία. Μόνο ένα σύντομο γράμμα κατάφερε να στείλει στη μητέρα του ενώ όταν επέστρεψε το Μάρτιο του 1945, η ξαδέλφη του που τον είδε πρώτη τα έχασε τόσο, που της έπεσε από τα χέρια το ταψί με το φαγητό. Η εμπειρία της Ελ Ντάμπα τον σημάδεψε βαθιά, μα μέσα από τη σκληρότερη δοκιμασία κράτησε ακέραιο τον άνθρωπο και τον δημιουργό μέσα του.
