Τα βλέμματα όλου του πλανήτη είναι στραμμένα στην ανείπωτη τραγωδία που εκτυλίχθηκε σε μπαρ της Ελβετίας. Μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφονται αυτές οι αράδες, επίσημα περίπου 40 άτομα βρήκαν τραγικό θάνατο από τη φωτιά που ξέσπασε στο Le Constellation, ενώ οι τραυματίες ανέρχονται συνολικά σε 119, εκ των οποίων οι 113 έχουν ήδη ταυτοποιηθεί επισήμως.
Οι έρευνες για το τι προκάλεσε τη φωτιά που έστειλε στον θάνατο τόσους νέους ανθρώπους ηλικίας μεταξύ 15 – 25 ετών, στην πλειοψηφία τους, είναι σε πλήρη εξέλιξη, ενώ από τα βίντεο που έχουν στην κατοχή τους οι Αρχές, φαίνεται πως το κακό ξεκίνησε από τα πυροτεχνήματα που ήταν πάνω σε σαμπάνιες και ήρθαν σε επαφή με τα εύφλεκτα υλικά που βρίσκονταν στην οροφή του μπαρ.
Επίσημα δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες, όμως, φαίνεται πως μια σειρά λαθών και του προσωπικού, αλλά και ασφάλειας του ίδιου του μπαρ, είναι η αιτία πίσω από την ανείπωτη τραγωδία. Αυτά, άλλωστε, ερευνούν οι Αρχές και τα επόμενα 24ωρα θα ξέρουμε τι ήταν αυτό που προκάλεσε τη φωτιά.
Ωστόσο, βλέποντας τα βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από τις πρώτες στιγμές που ξέσπασε η φωτιά, πέρα από το σοκ της εικόνας, κάναμε κάποιες σκέψεις. Σε καμία περίπτωση παρακάτω δεν θα επιχειρήσουμε να επιρρίψουμε τις ευθύνες στα θύματα, όμως, αυτή η ανείπωτη τραγωδία, έχει και μία άλλη αθέατη πλευρά που τις επόμενες μέρες καλό είναι να αποτελέσει τροφή για σκέψη, για όλους μας. Κυρίως, για γονείς με παιδιά.
Παρακολουθώντας τα βίντεο, παρατηρούμε πως τις πρώτες στιγμές μετά την έναρξη της πυρκαγιάς, δηλαδή τα πρώτα δύο με τρία λεπτά, οι θαμώνες του μπαρ σηκώνουν τα κινητά τους και καταγράφουν τη φωτιά που έχει ξεσπάσει στην οροφή. Η μουσική εξακολουθεί να παίζει κανονικά και δυνατά, κάποιοι χορεύουν και τραγουδάνε και γελάνε -σε σημείο ενθουσιασμού-, βλέποντας τη φωτιά ενώ οι σερβιτόροι εξακολουθούν να σερβίρουν σαμπάνιες με πυροτεχνήματα. Δεν αντιλήφθηκαν τη σοβαρότητα της κατάστασης; Ενδεχομένως. Σε κάθε περίπτωση, οι εικόνες που βλέπουμε, μοιάζουν σαν η πραγματικότητα να ξεπερνά τη φαντασία.
Σε τέτοιες περιπτώσεις ακόμη και τα δευτερόλεπτα είναι καθοριστικά. Γιατί, ξέρετε: «δεν είναι πάντα τι συμβαίνει, αλλά πώς αντιδράς και εσύ σε αυτό που σου συμβαίνει». Και όταν βλέπεις νέα παιδιά ως πρώτη κίνηση που κάνουν, είναι να σηκώσουν τα κινητά τους και να καταγράψουν το σκηνικό ως υπερθέαμα για το Instagram, δεν είναι μόνο βαθιά προβληματικό, αλλά όπως αποδεικνύεται, είναι και θανατηφόρα επικίνδυνο.
Σκεφτείτε, δηλαδή, ο Τιτανικός να συνέβαινε τώρα και όλοι να σήκωναν τα κινητά τους να καταγράψουν τη σύγκρουση με το παγόβουνο και τα «εντυπωσιακά» πλάνα που θα γίνονταν viral από τη βύθιση του πλοίου. Κακά τα ψέματα, αυτή η τραγωδία έχει και μία άλλη προέκταση και δεν είναι άλλη από το πώς τα social media έχουν «κάψει» τον εγκέφαλο της νέας γενιάς. Πώς τα έχει αποχαυνώσει, σε σημείο που ακόμη και το ένστικτο επιβίωσης, καμιά φορά δε λειτουργεί. Αυτό που ενστικτωδώς κοιτάς αμέσως πώς να διαφύγεις από τον κίνδυνο και πώς να σωθείς, προτού γίνει το μεγάλο κακό.
Εδώ, από τις εικόνες που βλέπουμε – και αυτές κρίνουμε – τα παιδιά έχουν μηδενικό ένστικτο επιβίωσης. Ο κίνδυνος δεν αξιολογείται, δεν εκκενώνουν το χώρο, αντίθετα το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό είναι να κινηματογραφήσουν το σκηνικό.
Κι αυτό, ακριβώς, πρέπει να θιχτεί. Στη νέα γενιά των social ο εγκέφαλος έχει «εκπαιδευτεί» να λειτουργεί με όρους μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ακούγεται υπερβολικό, αλλά για παράδειγμα, δεν έχουμε δει στα μέσα αυτά έφηβους να είναι μπροστά σε ξυλοδαρμό συνομήλικού τους κι αντί να πάνε να βοηθήσουν ή να χωρίσουν τις εμπλεκόμενες πλευρές, σηκώνουν τα κινητά τους και καταγράφουν εκστασιασμένα το ξύλο που «πέφτει», σκεπτόμενα τα likes του βίντεο;
Η τραγωδία στην Ελβετία, λοιπόν, έχει και αυτή την αθέατη πλευρά, που καλό είναι το επόμενο διάστημα να γίνει ορατή και να ασχοληθούμε και με αυτή την προέκταση, την κοινωνική και πώς τα social media έχουν αποχαυνώσει μια ολόκληρη γενιά. Πώς τα έχει μετατρέψει σε «πρόβατα επί σφαγής». Σαφώς, η κίνηση της Αυστραλίας και κατόπιν άλλων χωρών, ανάμεσά τους και η Ελλάδα να απαγορεύσουν τη χρήση των social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών, είναι σημαντική, αλλά χρειάζονται αποφασιστικές κινήσεις, καθώς υπάρχουν πολλά «παραθυράκια», τα οποία, για να είμαστε δίκαιοι, ανοίγουν τις περισσότερες φορές, οι ίδιοι οι γονείς, που κάποτε «πάρκαραν» τα παιδιά στους παππούδες και τώρα τα «παρκάρουν» στα social media για να έχουν την ησυχία τους.
