Το ημερολόγιο δείχνει 7 Φεβρουαρίου 1497, όταν η Φλωρεντία της Αναγέννησης εκείνη τη νύχτα, μετατράπηκε σε ένα απόκοσμο σκηνικό «κάθαρσης» και καταστροφής. Κάτω από το φανατισμένο και σκοταδιστικό κήρυγμα του Δομινικανού μοναχού Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα, χιλιάδες αντικείμενα που θεωρήθηκαν «πηγές αμαρτίας» παραδόθηκαν στις φλόγες στην Piazza della Signoria.
Ωστόσο, στην πυρά ρίχτηκαν και έργα τέχνης και βιβλία, με τον Σαβοναρόλα να επιχειρεί να κάψει το ίδιο το πνεύμα του Ανθρωπισμού, σηματοδοτώντας μια από τις πιο σκοτεινές και φανατικές στιγμές στην καρδιά της ιταλικής καλλιτεχνικής άνθησης που έμεινε στην ιστορία ως η «Πυρά της ματαιοδοξίας».
Ο Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα το 1490 έφτασε στη Φλωρεντία, υπό την προστασία του Λαυρέντιου του Μεγαλοπρεπούς των Μεδίκων. Εκεί κατόρθωσε να προσελκύσει μια ομάδα οπαδών καταγγέλλοντας τη διαφθορά εντός της άρχουσας αλλά και της θρησκευτικής ελίτ. Η επιρροή του κηρύγματός του ήταν τόσο ισχυρή που σε ορισμένες περιπτώσεις υποκίνησε μέχρι και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες άλλαξαν πτυχές της κοινωνίας στη Φλωρεντίας στην κατεύθυνση της μετριοπάθειας.
Ο Σαβοναρόλα υποστήριζε ότι μπορούσε να κάνει θαύματα και να βιώνει θρησκευτικά οράματα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα είδος «λατρείας» προς το πρόσωπό του. Οι οπαδοί του, οι αποκαλούμενοι «piagnoni» (κλαψιάρηδες), περιφέρονταν στις γειτονιές, συγκεντρώνοντας αντικείμενα που θεωρούνταν σύμβολα ηθικής διαφθοράς.
Στις 7 Φεβρουαρίου του 1497, κι ενώ η Φλωρεντία ετοιμαζόταν για το καρναβάλι, ο Σαβοναρόλα και οι οπαδοί του προετοιμάζονταν για ένα δρώμενο με διαφορετικό χαρακτήρα: για μια τεράστια φωτιά στην οποία θα καιγόταν οτιδήποτε θεωρούνταν πολύ κοσμικό ή ανούσιο. Ανάμεσα στα λάφυρα που ρίχτηκαν στις φλόγες βρίσκονταν πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά, μουσικά όργανα και βιβλία – ακόμα και έργα του Δάντη και του Βοκάκιου. Φημολογείται ότι κάηκαν και πίνακες του ίδιου του Μποτιτσέλι, ο οποίος φαίνεται να είχε επηρεαστεί από το κήρυγμα του Σαβοναρόλα.
Για λίγο καιρό, ο Σαβοναρόλα φάνηκε να θριαμβεύει. Ωστόσο, ο Σαβοναρόλα, εκτός από πολλούς φανατικούς οπαδούς, είχε αποκτήσει και πολλούς φανατικούς εχθρούς. Ο Πάπας Αλέξανδρος ΣΤ΄, επικαλούμενος την επιρροή του Δομινικανού μοναχού στην πολιτική ζωή της Φλωρεντίας, τον αφόρισε στις 13 Μαΐου. Καταδικάστηκε ως αιρετικός και εκτελέστηκε με απαγχονισμό στις 23 Μαΐου 1498 στην Πιάτσα ντε λα Σινιορία, εκεί όπου είχε οργανώσει την περίφημη «Πυρά της Ματαιοδοξίας». Το σώμα του στη συνέχεια ρίχτηκε στην πυρά!
