«Μαγική Πόλη»: Η ταινία του Κούνδουρου που έκανε ηθοποιό τον Βέγγο κι άλλαξε τον ελληνικό κινηματογράφο

Ήταν σαν σήμερα, στις 18 Ιουλίου 1955, όταν ο ελληνικός κινηματογράφος άλλαξε για πάντα. Ήταν η μέρα που η εμβληματική «Μαγική Πόλη», το σκηνοθετικό ντεμπούτο του 28χρονου τότε Νίκου Κούνδουρου, έκανε την επίσημη πρεμιέρα της στις αίθουσες της Αθήνας.

Η ταινία, που είχε ήδη ταξιδέψει το 1954 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, δεν ήταν απλώς ένα κοινωνικό δράμα. Ήταν μια θαρραλέα βουτιά στην αθέατη πλευρά της πρωτεύουσας, μακριά από τα λαμπερά φώτα του κέντρου.

Με φόντο τις παράγκες στο Δουργούτι (τον σημερινό Νέο Κόσμο), εκεί όπου οι μνήμες της προσφυγιάς συναντούσαν την καθημερινή πάλη για επιβίωση, ο Νίκος Κούνδουρος δημιούργησε ένα αριστούργημα. Η σπουδαία πένα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη στο σενάριο, η αξέχαστη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, η στιβαρή ερμηνεία του Γιώργου Φούντα, αλλά και το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Θανάση Βέγγου, συνέθεσαν ένα διαμάντι του ελληνικού σινεμά που παραμένει ζωντανό και επίκαιρο, ακριβώς επειδή αρνήθηκε να ωραιοποιήσει την πραγματικότητα.

Η «Μαγική Πόλη» υπήρξε ένας θρίαμβος για τον Νίκο Κούνδουρο, όμως, αποτέλεσε και το σημείο εκκίνησης για μία εμβληματική μορφή του ελληνικού κινηματογράφου που έμελλε στη συνέχεια να μείνει στην ιστορία του ως ο «βασιλιάς της κωμωδίας»! Και αυτός δεν ήταν άλλος από τον Θανάση Βέγγο. Στο πρόσωπο του νεαρού τότε Βέγγου —τον οποίο είχε γνωρίσει στις σκληρές συνθήκες της εξορίας στη Μακρόνησο— δεν είδε μόνο έναν φίλο, είδε κι έναν γεννημένο ηθοποιό, παρά το γεγονός ότι εκείνος δεν είχε σπουδάσει υποκριτική. Στην ταινία υποδύεται έναν θαμώνα του καφενείου, έναν απλό άνθρωπο της γειτονιάς. Αυτή η πρώτη, μικρή εμφάνιση ήταν αρκετή για να μπει το νερό στο αυλάκι για τη μετέπειτα μυθική του καριέρα.

Παράλληλα, στην ίδια ταινία κάνει το ντεμπούτο του και ο 18χρονός τότε Ανέστης Βλάχος, υποδυόμενος έναν νεαρό της γειτονιάς, λανσάροντας για πρώτη φορά το έντονο, μάγκικο στυλ που τον καθιέρωσε αργότερα σε ρόλους «σκληρών» του σινεμά.

5 άγνωστες ιστορίες για τη «Μαγική Πόλη»

• Η «παράνομη» επιλογή του Βέγγου: Ο Θανάσης Βέγγος δεν είχε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού από την αρμόδια επιτροπή, καθώς θεωρούνταν «αριστερός» και δεν είχε βγάλει σχολή. Ο Κούνδουρος ρίσκαρε και τον επέβαλε με το έτσι θέλω, ανοίγοντάς του την πόρτα του σινεμά.
• Οι ερασιτέχνες ηθοποιοί της γειτονιάς: Πίσω από τους επαγγελματίες ηθοποιούς, οι περισσότεροι κομπάρσοι και δευτερεύοντες χαρακτήρες στην ταινία ήταν οι πραγματικοί κάτοικοι, πρόσφυγες από το Δουργούτι, οι οποίοι έπαιζαν τον εαυτό τους με τα δικά τους καθημερινά ρούχα.
• Το «κόψιμο» από τη λογοκρισία: Η ταινία αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα με τη λογοκρισία της εποχής. Το κράτος δεν ήθελε να προβληθεί η εικόνα μιας Αθήνας με παράγκες, λάσπες και εξαθλίωση, θεωρώντας ότι αυτό αποτελούσε «δυσφήμηση για τη χώρα» στο εξωτερικό.
• Από τη Μακρόνησο στη Βενετία: Ο Κούνδουρος ξεκίνησε τα γυρίσματα σχεδόν αμέσως μετά την απόλυσή του από τη Μακρόνησο. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, από τις σκηνές της εξορίας βρέθηκε να περπατά στο κόκκινο χαλί του Φεστιβάλ Βενετίας, καταπλήσσοντας τους ξένους κριτικούς.
• Το χαμένο οπτικό υλικό: Πολλά από τα αρχικά πλάνα που αποτύπωναν με ακόμα μεγαλύτερη σκληρότητα τη φτώχεια της περιοχής καταστράφηκαν ή αφαιρέθηκαν στο μοντάζ, προκειμένου να πάρει η ταινία την τελική άδεια προβολής για τους κινηματογράφους.